این روزها، مطالعۀ علوم زمین فراتر از گریزی کوتاه به کتابهای درسی مدرسه و دانشگاه است؛ این دانش، کلید درک سیستمهای پیچیدۀ زمین، مدیریت بحرانهای اقلیمی و حتی اکتشاف منابع استراتژیک بهشمار میرود. المپیاد دانشآموزی علوم زمین (IESO) معتبرترین رویداد علمی این حوزه است که با هدف شناسایی و هدایت استعدادهایی برگزار میشود که قرار است پازلهای ناشناختۀ زمین را حل کنند.

ایدۀ برگزاری یک رقابت علمی بینالمللی در حوزۀ علوم زمین، نخستینبار توسط چند دانشمند زمینشناس کرهای مطرح شد. این پیشنهاد در سال ۲۰۰۳ میلادی توسط سازمان بینالمللی آموزش علوم زمین (IGEO) در یک کنگرۀ عمومی به تصویب رسید و از آن زمان، المپیاد جهانی علوم زمین بهصورت سالانه برگزار میشود. این رقابت تا امروز حدود ۱۸ دورۀ بینالمللی را پشت سر گذاشته و در بسیاری از کشورها، بهویژه کشورهایی با شرایط خاص زمینشناختی، از اهمیت علمی و راهبردی بالایی برخوردار است. در ایران، المپیاد علوم زمین نخستینبار در سال ۱۳۹۸ توسط سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان برگزار شد. از همان سالهای ابتدایی، دانشآموزان ایرانی در رقابتهای جهانی حضور یافتند و افتخارات قابلتوجهی نیز کسب کردند.

آزمون این مرحله بهصورت تستی برگزار میشود و با تسلط بر منابع اعلامشده، برگزیدگان به مرحله دوم راه مییابند.
سؤالات از منابع درسی و غیردرسی، از جمله برخی منابع انگلیسی، طرح میشود و در پایان ۴۰ نفر برتر به دوره تابستانی راه پیدا میکنند.
برگزیدگان در یک دوره آموزشی تخصصی ۶ تا ۸ هفتهای شرکت کرده و پس از آزمون نهایی، مدالهای المپیاد را کسب میکنند.
از میان مدالآوران طلا، ۴ نفر برتر پس از گذراندن دوره آموزشی تکمیلی، بهعنوان تیم ملی ایران در المپیاد جهانی علوم زمین حضور مییابند.
المپیاد علوم زمین فرصتی برای تقویت رزومه علمی، آشنایی با مسیرهای دانشگاهی و شغلی، ارتباط با اساتید و پژوهشگران برجسته و کسب تجربه پژوهشی ارزشمند است.
دارندگان مدالهای کشوری در صورت احراز شرایط، میتوانند از حمایتهای مالی، پژوهشی و تسهیلات بنیاد ملی نخبگان بهرهمند شوند.
مدال این المپیاد سهمیه کنکور ندارد، اما موفقیت در مرحله جهانی میتواند فرصتهای علمی و حرفهای ارزشمندی را برای مدالآوران فراهم کند.
ثبتنام مرحله اول در آذرماه از طریق مای مدیو انجام میشود. نتایج و مراحل بعدی نیز از طریق سامانههای رسمی اعلام میشوند. برای اطلاع از زمانبندی و جزئیات، آخرین بخشنامه المپیاد را مطالعه کنید.
منابع المپیاد علوم زمین شامل کتابهای علوم تجربی متوسطه اول، زمینشناسی، انسان و محیطزیست و آزمایشگاه علوم تجربی است. برای آمادگی بیشتر، مطالعه کتابهای زمینشناسی نظام قدیم و کتاب مبانی زمینشناسی (تاربوک و لوتگن) نیز توصیه میشود و در مراحل بالاتر، منابع تخصصی و دانشگاهی توسط اساتید معرفی خواهند شد.
ثبتنام مرحلۀ اول، توسط آموزشگاه انجام میشود (برای اطلاع از تاریخ دقیق پیشنهاد میشود از طریق سامانۀ my.medu.ir اقدام کنید، کسانی که مرحلۀ اول پذیرفته میشوند، لازم نیست برای مرحلۀ دوم ثبتنام دوباره کنند، نتایج پذیرفتهشدگان هم معمولاً از همون سامانه اعلام میشه، کسانی که مرحلۀ دوم را قبول میشوند و به دورۀ تابستانی میشوند، لازم است برای اطلاعات بیشتر، شرایط برگزاری دورۀ بازشناسی خود را پیدا کنید و به سامانۀ ysc.medu.gov.ir مراجعه کنید، برای اطلاع دقیق از جزئیات هر مرحله، حتماً آخرین اطلاعات و بخشنامههای المپیاد را مطالعه کنید.
المپیاد علوم زمین یک ماجراجویی علمی تمامعیار برای کشف رازهای نهفتهٔ سیارهٔ ماست؛ از اعماق زمین و ساختار سنگها گرفته تا اقیانوسها و حتی سیارات دیگر. شرکت در این رقابت، علاوه بر تقویت مهارتهای تحلیلی، رزومهای علمی و درخشان برای آیندهٔ تحصیلی و شغلی شما میسازد. پس همین امروز کاوش در این دنیای شگفتانگیز را آغاز کنید. توجه: منابع، شیوههای ارزیابی، تسهیلات و مواردی از این دست، ممکن است سال به سال تغییر کنند. حتماً پیگیر بخشنامهها و اعلامیههای بهروز باشید.